قرار مقدماتی

قرار مقدماتی : قرار اعدادی قراری است که از جانب بازپرس یا دادگاه به منظور آماده کردن پرونده برای صدور رای صادر می شود. قرار مقدماتی مربوط به ماهیت دعوی بوده و به منظور احقاق حق طرفین دعوی می باشد. به عبارت دیگر با اعلان قرار اعدادی پرونده از گردش خارج نمی شود بلکه در راستای تکمیل اطلاعات پرونده و رسیدگی نهایی قرار می گیرد.

در قرار مقدماتی چه چیز هایی مطرحح می شود:

قرار مقدماتی بر روی برگه های صورتجلسه و با دستخط دادرس تنظیم می شوند. در قرار مقدماتی مواردی از قبیل:

  1.  موضوع قرار
  2. زمان قرار
  3. محل و شیوه ی اجرای آن
  4. شخص اجرا کننده قرار
  5. شخص پرداخت کننده هزینه قرار، مرقوم می شوند. از ویژگی های دیگر این قرار این است که به شکل دادنامه تنظیم نمی شود و برخلاف آراء قاطع، الزامی به پاک نویس کردن آن نمی باشد. علاوه بر آن شکایت از قرار مقدماتی ممکن نمی باشد و حتی قرار اعدادی در اکثر موارد به طرفین دعوی ابلاغ نمی گردد.

انواع قرار اعدادی

قرار اعدادی با قرار نهایی متفاوت می باشد. چراکه در قرار نهایی پرونده منتج به نتیجه گیری شده و رسیدگی پایان یافته و حکم نهایی صادر می گردد، اما در قرار مقدماتی رسیدگی ادامه می یابد و بستر مناسب برای صدور رای فراهم می شود.

برخی از قرارهای اعدادی که در ادامه به بررسی آن ها می پردازیم، عبارتند از:

  1.  قرار تحقیق محلی
  2. قرار معاینه محل ۳- قرار کارشناسی
  3. قرار اتیان سوگند
  4. قرار رسیدگی به اصالت سند (قرار تطبیق)
  5. قرار تامین خواسته
  6. قرار استماع شهادت شهود
  7. قرار مهر و موم ترکه
  8. قرار رفع مهر و موم ترکه
  9. قرار تحریر ترکه
  10. قرار اناطه

 

 قرار تحقیق محلی

تحقیق محلی به معنای اخذ گواهی از شهود و مطلعین دعوی در محل دعوی می باشد. به موجب ماده ۲۴۹ قانون آئین دادرسی مدنی:« درصورتی که طرفین دعوا یا یکی از آنان به اطلاعات اهل محل استناد نمایند، اگرچه بطور کلی باشد و اسامی مطلعین را هم ذکر نکنند، دادگاه قرار تحقیق محلی صادر می نماید. چنانچه قرار تحقیق محلی به درخواست یکی از طرفین صادر گردد، طرف دیگر دعوا می تواند در موقع تحقیقات، مطلعین خود را در محل حاضر نماید که اطلاع آنها نیز استماع شود.» قرار تحقیق محلی توسط قاضی تحقیق یا دادرس دادگاه انجام می شود و در آخر می بایست صورتجلسه تنظیمی را به امضای مطلعین و در صورت حضور طرفین به امضای آنان برساند. همچنین وقت و محل تحقیقات باید از قبل به طرفین دعوی اعلام شود. قرار تحقیق محلی سبب شکل گیری اماره قضایی می شود که باعث ایجاد علم قاضی یا رفع ظن وی می شود.

  موانع ارث

قرار معاینه محل

معاینه محل عبارت است از مشاهدات صورتجلسه شده مدیر دفتر دادگاه و یا دادرسی که در محل دعوی حضور یافته است. لازم به ذکر است که عدم حضور یکی از اصحاب دعوا مانع از اجرای قرار معاینه محل و تحقیقات محلی نخواهد بود. ماده ۲۴۸ قانون آئین دادرسی مدنی بیان داشته است:« دادگاه می تواند راسا یا به درخواست هریک از اصحاب دعوا قرار معاینه محل را صادر نماید. موضوع قرار و وقت اجرای آن باید به طرفین ابلاغ شود.»

 قرار کارشناسی

کارشناس کسی است که در زمینه فعالیت خود خبره و دارای معلومات و مهارت های فنی و تخصصی باشد و از صلاحیت لازم در خصوص موضوع ارجاع شده به وی برخوردار باشد. ماده ۲۵۷ از قانون فوق الذکر بیان می دارد:« دادگاه می تواند راسا یا به درخواست هریک از اصحاب دعوا قرار ارجاع امر به کارشناس را صادر نماید. در قرار دادگاه، موضوعی که نظر کارشناس نسبت به آن لازم است و نیز مدتی که کارشناس باید اظهار عقیده کند، تعیین می گردد.» پس از اعلام نظر کارشناس در موعد قانونی طرفین دعوی حق دارند ظرف مدت یک هفته از تاریخ ابلاغ، به دفتر دادگاه مراجعه و در خصوص نظر کارشناس اگر مطلب اثباتی یا نفی کننده ای دارند اعلام نمایند.

قرار اتیان سوگند

یکی دیگر از قرارهای اعدادی قرار اتیان سوگند می باشد. در این خصوص هرگاه برای صدور حکم نیاز به قسم شرعی یکی از طرفین باشد، دادگاه به درخواست طرف مقابل در دعوی قرار اتیان سوگند صادر می کند. در این قرار شخص سوگند یاد کننده و موضوع سوگند می بایست مشخص گردد. موارد ذیل منتج به صدور قرار اتیان سوگند می شود:

  •  به درخواست خواهان در مواقعی که خواهان فاقد دلایل مثبته ادعای خویش و خوانده منکر ادعای خواهان باشد. (در چنین حالتی با سوگند خوانده، دعوی خواهان ساقط می گردد.)
  • در جمیع دعاوی مالی و در دعاوی حق الناسی فاقد مدرک و ادله مانند وکالت، نکاح و طلاق.
  • در دعاوی مالی که به هر علت و سببی به ذمه تعلق می گیرد. مانند مال الاجاره، دیه، مهریه، نفقه.
  • دعاوی که مقصود از آن مال است با معرفی یک شاهد مرد یا دو شاهد زن به انضمام یک سوگند. از قبیل بیع و صلح و اجاره و …
  • دعوی بر میت، پس از اقامه بنیه، زیرا سوگند خواهان لازم است
  • هرگاه خواهان، در دعوای بر میت، وارث صاحب حق باشد و اقامه گر دلیل باشد، ادای سوگند نیز لازم است.
  وکیل متخصص تنظیم صورتجلسه

 قرار رسیدگی به اصالت سند (قرار تطبیق)

هرگاه سندی در رابطه با موضوع دعوی ارائه شود که اطالت آن محل شک و تردید ایجاد کند و در رابطه با آن ادعای جعل شود، دادگاه مبادرت به صدور قرار تطبیق می دهد. بدین ترتیب اصالت سند با اسناد مسلم الصدور مطابقت داده می شود. البته اگر امکان تطبیق در دادگاه محیا نباشد یا به نظر قاضی مصلحت نباشد تطبیق در محل اسناد مسلم الصدور انجام می شود.

تامین خواسته

تامین عبارت است از توقیف اموال منقول و غیرمنقول در دعوی حقوقی. علت صدور قرار تامین جلوگیری از تضییع حقوق خواهان و نیز ممانعت از تلف و نقل و انتقال اموال از جانب خوانده می باشد. برطبق ماده ۱۰۸ از قانون آئین دادرسی مدنی خواهان در موارد زیر پیش از ارائه دادخواست یا ضمن آن و یا بعد از ارائه دادخواست و در حین رسیدگی تا پیش از صدور حکم قطعی، می تواند درخواست تامین خواسته دهد:

  •  دعوا مستند به سند رسمی باشد.
  • خواسته در معرض تضییع یا تفریط باشد.
  • در مواردی از قبیل اوراق تجاری واخواست شده که به موجب قانون، دادگاه مکلف به قبول درخواست تامین باشد.
  • خواهان، خساراتی را که ممکن است به طرف مقابل وارد آید نقداً به صندوق دادگستری بپردازد.

  استماع شهادت شهود

هرگاه خواهان برای اثبات ادعای خود شهودی را معرفی نماید دادگاه قرار مقدماتی استماع شهادت شهود را صادر می کند. شرایط شاهد شرعی در ماده ۱۳۱۳ قانون مدنی ذکر شده است. میزان اثر بخشی شهادت شهود و ملاک قبولی شهادت شهود همه در اختیار قاضی می باشد و پیش از ادای شهادت قاضی موظف است شهادت کذب و مجازات آن را برای شهود تبیین نماید. نیز در صورت تعدد شهود اگر شهادت آنان مغایر با یدکیگر باشد قاضی شهادت شهود را رد می کند.

قرار مهر و موم ترکه

به هر آنچه از دارایی افراد که بعد از فوت ایشان باقی می ماند ترکه می گویند. مهر و موم ترکه اقدامی از سوی مراجع قضایی می باشد که هدف از آن جلوگیری ورثه یا سایر، از هرگونه دخل و تصرف و سو استفاده از ترکه متوفی می باشد. مهر و موم ترکه می تواند از جانب هریک از وراث (ایضا نماینده قانونی یا وکیل ایشان)، طلبکاران متوفی (در صورتیکه طلب منحصر به سند رسمی یا رای قطعی دادگاه باشد و به میزان طلب) یا وصی منصوب از جانب متوفی (در وصیت به اموال مشاع) درخواست شود.

  جرایم مطبوعاتی

 قرار رفع مهر و موم ترکه

هرگاه انحصار وراثت و خطر تضییع و تفریط ترکه توسط ورثه از بین رفت هریک از افراد فوق می توانند درخواست رفع مهر و موم ترکه را از دادگاه صادر کننده قرار مهر و موم بخواهند. مضاف بر این افرادی که درخواست مهر و موم ترکه را نداده اند نیز می توانند تقاضای رفع مهر و موم ترکه نمایند. تنها تفاوت موجود این است که اگر درخواست کننده مهر و موم ترکه، رفع آن را بخواهد دادرس علی البدی یا رئیس شعبه موظف به تهیه صورت لیست اموال منقول و قیمت اموال غیرمنقول را نخواهد داشت ولی اگر درخواست دهنده رفع مهر و موم ترکه شخصی غیر از کسانی که مهر و موم ترکه را خواسته اند باشد، مرجع صالح باید ریز اموال و صورت آن ها را تهیه نماید.

تحریر ترکه

تحریر ترکه به معنای صورت برداری قانونی از ماترک می باشد. دادگاه پس از وصول درخواست تحریر ترکه، قرار مقدماتی تحریر ترکه را صادر می کند. اجرای این قرار در مدتی که نباید کمتر از یک ماه و بیش از سه ماه از تاریخ انتشار آگهی تحریر ترکه در روزنامه کثیرالانتشار باشد، تعیین می شود. در تاریخ مقرر وراث و طلبکاران در جلسه حضور یافته و بر صورت برداری اموال نظارت می نمایند.

قرار اناطه

قرار اناطه یکی دیگر از قرارهای اعدادی می باشد. این قرار در صورتی صادر می شود که دعوا منوط به ادعایی شود که رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه دیگری قرار داشته باشد. در این صورت مهلت یک ماهه ای داده می شود که مدعی اقدام به مطرح کردن دعوی در دادگاه صالح بنماید. در غیر این صورت قرار اناطه لغو و رسیدگی ادامه می یابد.

آثار قرار مقدماتی

قرار مقدماتی یا اعدادی آثاری با خود به همراه دارند که عبارتند از:

  1.  قرارهای اعدادی سند رسمی به حساب می آیند.
  2. قرارهای مقدماتی به مانند احکام دارای توان اثباتی هستند.
  3. قرارهای اعدادی برخلاف احکام، از اعتبار امر قضاوت شده برخوردار نیستند.
  4. طرفین دعوی در صورت شکایت از رای اصلی می توانند از قرارهای اعدادی شکایت نمایند. قانونگذار این حق را به صورت مجزا برای قرارهای مقدماتی قائل نشده است.
  5. قرارهای مقدماتی مشمول قاعده فراغ دادرس نمی شوند.
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *