شروط ضمن عقد نکاح

شروط ضمن عقد نکاح
مقدمه

خانواده با ازدواج میان مرد و زن شکل می گیرد. هریک از زن و مرد تا پیش از اینکه به نکاح دائم یا موقت طرف مقابل در آیند از حقوق و مزایایی برخوردار می باشند که با ازدواج این حقوق و مزایا محدود یا به کلی از بین می رود و امتیازات جدیدی برای طرفین پدیدار می گردد. قانون گذار توانسته است در غالب شروط ضمن عقد نکاح برخی از امتیازات افراد در دوران مجردی را در صورت توافق طرفین و مخالف نبودن با صحت عقد به زمان تاهل افراد تسری دهد، که در ادامه به بررسی این شروط می پردازیم.
شروط ضمن عقد نکاح

این شروط در واقع تعهدات دو طرف می باشد که پس از توافق حاصله در سند رسمی ازدواج منعکس و مورد امضا و تایید کتبی زن و مرد قرار می گیرد. ناگفته نماند شروط ضمن عقد نکاح در قانون ذکر نشده و همین امر سبب شده است که شروطی که در ضمن عقد نکاح مورد توافق طرفین واقع می شوند به دو دسته کلی شروط صحیح ضمن عقد نکاح و شروط باطل ضمن عقد نکاح تقسیم می شوند.
شروط صحیح ضمن عقد نکاح

عقد نکاح علاوه بر اینکه حقوق مادی ای همچون مهریه و نفقه را ایجاب می کند می تواند ضمن شروط صحیح مورد قبول طرفین حقوق مدنی افراد بخصوص بانوان را احیا نماید. شروط صحیح ضمن عقد نکاح عبارتند از:

  تغییر جنسیت و آثار حقوقی آن

حق ادامه تحصیل برای زوجه در هر مقطع، مکان و محلی که ایجاب شود.
حق اشتغال برای زوجه در هر شغل و محلی که بتواند کار کند (البته نباید به حیثیت خانوادگی زوج یا زندگی مشترک خللی وارد شود. در صورت اختلاف در این امر دادگاه تعیین تکلیف می نماید.)
حق خروج از کشور برای زوجه بدون نیاز به اجازه زوج برای خروج یا تمدید گذرنامه.
وکالت بلاعزل از جانب زوج به زوجه با حق توکیل به غیر مبنی بر درخواست طلاق از جانب زوجه در هر زمان و مکان که اراده نماید خواه با اخذ مهریه خواه با بذل مهریه.
تعهد زوج به زوجه مبنی بر تقسیم کلیه اموال منقول و غیر منقول بدست آمده از تاریخ نکاح دائم تا تاریخ طلاق اعم از اینکه طلاق به درخواست مرد باشد یا زن.
حق انتخاب مسکن و تعیین شهر و محله با توافق طرفین.
توافق بر سر تعیین تکلیف حضانت فرزند در صورت طلاق در آینده.

شروط باطل ضمن عقد نکاح

شروط باطل ضمن عقد نکاح به دو دسته مجزا تفکیک می شوند: ۱- شروطی که خود باطل هستند ولی سبب باطل شدن عقد نکاح نیستند. ۲- شروط باطل ضمن عقد که مبطل عقد نکاح نیز است.
شروط باطل ولی غیرمبطل عقد نکاح

این شروط به موجب ماده ۲۳۲ قانون مدنی به سه بخش تقسیم می شوند که عبارتند از: شرط بی فایده، شرط غیرمقدور و شرط نامشروع.

  وکالت بلاعزل در طلاق، حق طلاق زن

شرط بی فایده شرطی است که منفعت عقلایی نداشته و تشخیص این امر نیز بر عهده عرف قرار دارد. مانند اینکه شرط شود زوجین هفته ای دو شبانه روز تحت هیچ عنوانی غذای گرم میل ننمایند.

شرط غیرمقدور شرطی است که انجام آن در توان زوجین نباشد. مانند آنکه شرط شود در یک ساعت زوجین حافظ کل قرآن شوند.

شرط نامشروع نیز به شرطی گفته می شود که مخالف با قوانین آمره باشد. قوانین آمره قوانینی هستند که قانون گذار صراحتا اعلام نموده است و توافق بر خلاف آن و یا نادیده انگاشتن آن غیرممکن می باشد. از جمله شروط نامشروع:

۱- ریاست خانواده بر عهده زوجه باشد

۲- زوج حق طلاق نداشته باشد

۳- زوج حق ولایت و حضانت فرزندان را نداشته باشد

۴- به زوجه نفقه تعلق نگیرد

۵- شرط خیار یا حق فسخ برای هریک از زوجین
شروط باطل ضمن نکاح و مبطل عقد نکاح

برخی از شروط ضمن عقد نه تنها خود باطل هستند بلکه بر طبق ماده ۲۳۳ از قانون مدنی به دلیل اینکه خلاف مقتضی ذات عقد هستند یا به علت مجهول بودنی که منجر به مجهول شدن عوضین می شوند، سبب ابطال کلی عقد می شوند.

مقتضی ذات عقد اثری است که بینگر هدف اصلی عقد می باشد. در عقد نکاح مقتضی ذات عقد ایجاد رابطه زوجیت میان مرد و زن می باشد و شرطی که مخالف این مقصود باشد شرط خلاف مقتضی ذات عقد و مبطل نکاح می باشد.

  ترک انفاق و مجازات آن

ماده ۲۱۶ قانون مدنی عدم ابهام در مورد عقد را یکی از شرایط صحت عقد اعلام داشته است. بنابراین شرط مجهولی که سبب ابهام در عوضین عقد نکاح گردد باطل و مبطل می باشد. مانند آنکه در نکاح منقطع مدت عقد صریحا اعلام نگردد یا در نکاح دائم شرط شود ضمن تمکین مهریه پرداخت گردد، چراکه میان تمکین و وظایفی که برعهده زوجه می باشد ممکن است ابهام ایجاد شود.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *