خودکشی

خودکشی: حیات آدمی با زنده متولد شدن آغاز و با مرگ وی پایان می پذیرد. از تلخ ترین رفتار های آدمی پایان دادن ارادی به زندگی خود می باشد. خودکشی علل مختلفی دارد و با توجه به موارد اخیر می بینیم که سن این عمل در ایران رو به کاهش می باشد و رنج سنی نوجوان بیشترین قربانی در سال گذشته را به خود اختصاص داده است. فلذا شایسته است به واکاوی این رفتار و عمل مذموم بپردازیم.

تعریف

در لغت یعنی از بین بردن حیات خویش و در اصطلاح حقوقی عبارت است از اقدام به هرگونه رفتاری که منجر به مرگ خود انسان شود. در واقع خودکشی نوعی قتل نفس می باشد که در آن قاتل و مقتول یک نفر می باشند. از نظر دین اسلام  یا انتحار، حرام می باشد و برای مرتکب آن عذاب اخروی وعده داده شده است و همانند افراد بی دین از دنیا خواهد رفت.

به دو دسته تقسیم می شود: خودکشی موفق –  ناموفق. در  موفق فرد به هدف خود دست پیدا کرده و با دست خود عمر خویش را پایان داده است ولی در  ناموفق به دلایل داخلی یا خارجی مثل پشیمان شدن حین ، کمک سایر افراد، زنده ماندن بعد از عمل به…. فرد به مقصود خود دست نیافته است.

تفاوت خودکشی با آدم کشی:

  1. در قتل قاتل و مقتول دو شخصیت مجزا می باشند ولی در خودکشی، هر دو یک شخص هستند.
  2. موضوع قتل متفاوت با  است چرا که دیگر کشی هدف جرم قتل می باشد.
  3. در قتل حمله و تعارض به شخص یا اشخاص معین یا غیر معین می باشد ولی در خودکشی هدف سلب حیات خود است.

قانون مجازات

در اغلب کشورهای جهان جرم نمی باشد و در قانون مجازات اسلامی نیز قانون گذار آن را جرم انگاری نکرده است. علت این امر هم واضح می باشد. کسی که خود را می کشد، بالاترین دارایی خویش که جانش است را از دست داده و راهی برای مجازات عمل ارتکابی وی وجود ندارد. البته در مورد خودکشی ناموفق در اماکن عمومی باید گفت چون فرد به مقصود خود نرسیده می توان وی را بابت رفتار ارتکابی مجازات نمود. در این خصوص قانون مجازات اسلامی در ماده ۶۱۸ از تعزیرات بیان می کند:« هر کس با هیاهو و جنجال یا حرکات غیرمتعارف یا تعرض به افراد موجب اخلال نظم و آسایش و آرامش عمومی گردد یا مردم را از کسب و کار باز دارد به حبس از سه ماه تا یک سال و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.»

از سوی دیگر همانطور که اشاره شد خودکشی از منظر اسلام حرام می باشد و کسی که در منظر عمومی اقدام به خودکشی ناموفق کند، مطابق ماده ۶۳۸ از قانون مجازات بخش تعزیرات:« هر کس علنا در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی کند علاوه بر کیفر عمل، به حبس از ۱۰ روز تا ۲ ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می شود.» با وی برخورد می شود. در قانون مدنی در مبحث وصیت، ضمن ماده ۸۳۶ قانون گذار وصیت شخصی که اقدام به  کرده است را در صورت رسیدن به مقصود، باطل دانسته و در صورت زنده ماندن وصیت را نافذ و معتبر می داند.

همچنین در قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲ خودکشی ناموفق نظامیان استخدام در نیروهای مسلح و نیز سربازان وظیفه، جرم انگاری شده است. بر اساس ماده ۵۱ قانون اخیرالذکر:« هر نظامی ای كه برای فرار از كار یا انجام وظیفه و یا ارعاب و تهدید فرمانده یا رئیس و یا هر مافوق دیگر یا برای تحصیل معافیت از خدمت و یا انتقال به مناطق مناسب تر و یا كسب امتیازات دیگر عمدا به خود صدمه وارد کند یا حتی تهدید به خودزنی کند، حسب مورد علاوه بر جبران خسارت به حبس محکوم می شود.»

با توجه به قوانین فوق واضح است که قانون گذار در مورد  موفق یا  ناموفق که در خفا و پنهانی انجام شود، جرم انگاری نکرده و مجازاتی در نظر نگرفته است و علت جرم انگاری در برخی از خودکشی های ناموفق برهم زدن نظم عمومی و انجام فعل حرام به صورت علنی می باشد.

اکراه در خودکشی

اکراه به معنای وادار کردن دیگری به انجام عمل یا ترک فعل می باشد. در اکراه فرد فاقد اراده نبوده و از آزادی و اختیار برخوردار است. اکراه در خودکشی بدین شکل است که دیگری به فرد فرمان می دهد که حیات خود را پایان دهد. نتیجه اکراه در میان افراد صغیر و بالغ متفاوت می باشد. اگر آمر به صغیر غیرممیز فرمان  دهد، آمر قصاص خواهد شد.

اما اگر اکراه کننده صغیرممیز یا انسان بالغ را برای  اکراه کند، نمی توان قتل را به اکراه کننده نسبت داد مگر آنکه تهدید به شکلی باشد که اراده فرد خودکشی کننده را از بین برده باشد، در این صورت اکراه کننده به قصاص محکوم می شود.

معاونت در خودکشی

برای جرم معاونت در خودکشی می بایست میان معاونت در عالم واقع و معاونت با استفاده از سیستم های رایانه ای تفاوت قائل شد. تحقق معاونت در جرم منوط به اقدام مجرمانه مباشر جرم می باشد. با توجه به اینکه قانون گذار  را جرم کیفری ندانسته است در نتیجه نمی توان معاونت در را جرم دانست. مگر معاونت در ناموفق در انظار و اماکن عمومی که چون بر اساس شریعت معاونت بر اثم (گناه) شده است معاون به تعزیر محکوم می شود.

بنابراین در حالت کلی چون  جرم و قابل مجازات نیست، معاونت در  نیز فاقد وصف کیفری می باشد. اما در خصوص معاونت سیستم های رایانه ای و مخابراتی در خ طبق بند (ج) از ماده ۱۶ قانون مجازات جرایم رایانه ای:« هركس از طريق سيستم رايانه‌ای يا مخابراتی به منظور ارتكاب جرايم و انحرافات جنسی يا ساير جرايم يا خودكشی يا استعمال مواد روانگردان، اشخاص زير ۱۸ سال تمام را آموزش داده يا تبليغ يا تحريك يا تهديد يا تشويق يا دعوت نموده يا فريب دهد يا طريق ارتكاب يا استعمال آن‌ها را تسهيل كند يا آموزش دهد، به حبس از ۹۱ روز تا يک سال يا جزای نقدی از ۲ ميليون و ۵۰۰ هزار تا ۱۰ ميليون ريال و يا به هر دو مجازات محكوم خواهد شد.»

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *