جرایم مطبوعاتی

جرایم مطبوعاتی : نقش پردامنه و موثر مطبوعات در جوامع امروزی یک باور عمومی است. پدیداری و گسترش دیگر رسانه ها من جمله شبکه های اجتماعی نه تنها نقش مطبوعات را از میان نبرده است بلکه، بر دامنه مخاطبان آن افزوده است.

مطبوعات یکی از معیارهای مهم در توسعه یافتگی یک کشور محسوب می شوند، البته نباید از پیامدهای منفی آن چشم پوشید. مطبوعات با آزادی بیان عجین شده است و پایه اساسی آن به شمار می رود.

تعریف مطبوعات و جرم مطبوعاتی

مطبوعات در معانی خاص آن به معنای (کاغذ اخبار یا روزنامه) و اقسام آن شامل هفته نامه، ماه نامه، فصلنامه و … است. ویژگی اساسی مطبوعات انتشار منظم، داشتن نام ثابت، ذکر تاریخ، شماره ردیف و انتخاب زمینه فعالیت است. در رابطه با تعریف جرم مطبوعاتی اختلاف نظر فراوان وجود دارد ولی شاید بتوان عبارت (عمل خلاف قانون که به وسیله مطبوعات ارتکاب می یابد) را عام ترین و شایع ترین تعریف ارائه شده دانست.

طبقه بندی جرایم مطبوعاتی

گستره جرایم مطبوعاتی سبب شده است در قوانین مطبوعات، طبقه بندی های ویژه ای در نظر گرفته شود از جمله:

  1.  تمایز جرایم مطبوعاتی بر مبنای اهمیت و سنگینی جرم
  2. تفکیک جرایم مطبوعاتی باتوجه به منشا قانونی (قانون اساسی یا قوانین عادی)
  3. تمایز برحسب نوع دادرسی صلاحیت دار ۴- تفکیک بر اساس موضوع جرایم مطبوعاتی

طبقه بندی بر مبنای اهمیت و سنگینی جرم

بر مبنای اهمیت و خطر جرایم مختلف مطبوعاتی، برای آنها مجازات های سنگین یا سبک در نظر گرفته می شود. بدیهی است که از این حیث، افشای اسرار دفاع ملی و انتشار اخبار نادرست به مراتب دارای مجازات سنگین تری نسبت به جرایمی نظیر توهین به افراد است. ایراد این نوع طبقه بندی در این است که اهمیت جرم غالبا از طبیعت جرم جدا است.

جرایم مطبوعاتی

جرایم مطبوعاتی

در قوانین اساسی همه کشورها بر ضرورت تضمین و تامین آزادی مطبوعات تاکید می شود، اما محدودیت ها و نیز تعیین انواع جرایم و مجازات های آنان به وضع قوانین عادی واگذار می شوند.البته باید دانست که این نوع طبقه بندی ممکن است سرانجام منجر به تعارض قوانین گردد چرا که وقتی یک جرم در قوانین مختلف تعریف و توصیف می شود امکان به وجود آمدن تشتت نظریات بدیهی خواهد بود.

طبقه بندی جرایم مطبوعاتی بر حسب نوع دادرسی صلاحیت دار

این مدل از تقسیم بندی معمولا با طبقه بندی بر اساس اهمیت و سنگینی آنها، انطباق دارد. همین امر باعث شده برای رسیدگی به این جرایم قواعد دادرسی خاصی همچون الزام به برگزاری دادگاه علنی و وجود هیات منصفه پیش بینی گردد.

تفکیک بر حسب نوع جرم

 جرایم علیه دین و ارزش های دینی:

  • توهین به دین و مقدسات
  • انتشار عقاید ضد دینی

جرایم علیه نظام و امنیت:

  •  انتشار اسناد محرمانه دولتی
  • انتشار مطالب و تصاویر خلاف عفت عمومی
  • توهین به مقامات
  • تحریک به جرایم علیه امنیت
  • تبلیغ علیه جمهوری اسلامی
  • انتشار نشریه بدون پروانه
  • تحریک به عداوت های نژادی

جرایم علیه حقوق فردی:

  •  توهین به اشخاص و هتک حرمت
  • افترا
  • اشاعه اکاذیب و دروغ با سو نیت
  • سرقت ادبی
  • تقلید نام یا علامت
  • تهدید به وسیله مطبوعات
  • افشای اسرار شخصی

مسئولیت کیفری در جرایم مطبوعاتی

وجود افراد متعدد در یک نشریه (نوسینده، صاحب امتیاز، مدیر مسئول، خبرنگار و…) باعث پیچدگی رسیدگی به این جرم گردیده است. نویسنده مطبوعاتی کسی است که به‌ طور حرفه‌ای به کار نویسندگی یا ترجمه در روزنامه یا مجلات مشغول و دارای پروانه از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

صاحب امتیاز فردی است که خطی مشی و افق آینده یک نشریه را ترسیم می کند. مدیر مسؤول، مسؤولیتی وسیع دارد و شامل تمام محتویات نشریه از قبیل عکس، طرح، نوشته و… می‌شود، اما این قضیه از مسئولیت عکاس یا نویسنده و.. کاهش نمی‌دهد. خبرنگار فردی است که مکلف به دادن اطلاعات صحیح به مؤسسه خود بوده و در نقل قول های خود باید جانب امانت را رعایت بفرماید.

هیات منصفه

اعضای هیات منصفه که در تهران ۲۱ نفر و در سایر شهرستان ها ۱۴ نفر هستند از بین اقشار مختلف جامعه همچون اساتید دانشگاه، نویسندگان، روزنامه نگاران، کارگران، روحانیون و … بر طبق ماده ۳۶ قانون مطبوعات مشخص و تعیین می گردند. اعضای هیات منصفه مستقل بوده و وابستگی فکری و نظری به دادگاه نداشته و در اعلام نظر خود آزاد می باشند و حضورشان در جلسه دادگاه به منظور حفظ حقوق متهم و تامین استقلال و بی طرفی است. به بیان دیگر بازوی نظارتی مردم در اجرای عدالت کیفری هستند.

در انتهای دادرسی و پیش از صدور حکم، رای اکثریت هیات منصفه کتبا به دادگاه ارائه می شود. رای صادره قابلیت تجدیدنظر خواهی دارد.

برای رسیدگی به جرایم مطبوعاتی به لینک ذیل مراجعه فرمایید

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *