دعوی ترک انفاق

دعوی ترک انفاق

آنچه در مشاوره حقوقی اقامه دعوای ترک انفاق باید بدانیم؟

مقدمه

در فصل هشتم از کتاب هفتم جلد دوم قانون مدنی در باب اشخاص به حقوق و تکالیف زوجین نسبت به همدیگر از لحاظ حقوقی آن پرداخته شده است.

به بیان ماده ۱۱۰۲ قانون مدنی همین که نکاح به طور صحیح واقع شد رابطه زوجیت میان طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل همدیگر برقرار می شود.

از آنجا که ماده ۱۱۰۵ در روابط زوجین ریاست خانواده را از وظایف شوهر دانسته است و در پی آن نیز در ماده بعد پرداخت نفقه در عقد نکاح دائم را برای زوجه به وظیفه ی شوهر دانسته و پرداخت این هزینه ها برای افراد واجب النفقه در هیچ شرایط نباید ترک شود.

این هزینه‌ها نفقه نام دارند و با تعریف ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی از آن نفقه عبارت است از همه مایحتاج معمول و متناسب با وضعیت زوجه از قبیل مسکن ، پوشاک ، خوراک ، اثاثیه خانه و هزینه های درمانی و بهداشتی آن ها باید در صورت عادت یا احتیاج زوجه توسط زوج تهیه و پرداخت شود.

در ماده ۱۱۱۳ این مورد نیز آمده است که در عقد موقت زوجه حق مطالبه نفقه ندارد مگر اينكه شرط پرداخت آن از قبل میان زوج و زوجه مقرر شده باشد.

البته این نکته در ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی را نیز نباید فراموش کنیم که هرگاه زوجه بدون وجود عذری موجه، مشروع و یا معقولی از ایفای وظایف معمول در روابط زوجیت امتناع بورزد مستحق دریافت نفقه از زوج نخواهد بود.

حال با نظر به ماده ۱۱۱۱ قانون مدنی زوجه این حق را دارد که در صورت از سرباز زدن زوج از پرداخت نفقه به دادگاه برای احقاق حقوق زایل شده خود مراجعه كند. در اين صورت دادگاه ميزان نفقه را تعیين می کند و زوج را به پرداخت آن محكوم خواهد كرد.

البته در ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی عنوان شده است که در صورت استنكاف زوج از پرداخت و تادیه نفقه به زوجه و عدم امكان اجرای حكم دادگاه و الزام وی به پرداخت نفقه، زوجه می تواند برای صدور حکم طلاق دادگاه صالح اقامه دعوی كند و در این صورت است که حاكم زوج را مجبور به طلاق می کند. همچنين است در شرایطی که شوهر از پرداخت نفقه زوجه به کل عاجز باشد.

جرم ترک انفاق از جرایم مستمر است و از جمله ویژگی های آن این است که عناصر تحقق از قبیل عنصر مادی یعنی رفتار مجرمانه و عنصر معنوی یا همان قصد و نیت بر انجام این جرم به طور پیوسته و مستمر از زمان شروع آن تا صدور رای قطعی دادگاه در حال انجام شدن هستند. این موارد تماما بر خلاف ویژگی جرایم آنی بوده که فقط با یک بار انجام شدن عناصر وقوع جرم آن جرم محقق می شود مثل جرایمی چون سرقت و قتل.

شرایط تحقق جرم ترک انفاق

ماده ۵۳ قانون حمایت از خانواده به منظور جرم انگاری و بیان عناصر و عوامل محققه ی جرم در جهت اعمال مجازات خاطیان در صورت عدم پرداخت نفقه ی زوجه توسط زوج این مورد را در نظر گرفته است که هرکس با داشتن توانایی مالی، نفقه همسر خود را در صورت تمکین او پرداخت نکند یا از تهیه و پرداخت نفقه اشخاصی که پرداخت نفقه به آن ها از لحاظ قانونی واجب است امتناع بورزد به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم می شود.

البته طبق تبصره ای ذیل همین ماده قانونی بیان شده است که امتناع از پرداخت نفقه زوجه ای که به موجب قانون مجاز به عدم تمکین است و نیز نفقه فرزندانی که از لقاح مصنوعی متولد شده اند و یا کودکان تحت سرپرستی مشمول مقررات ماده بالا قرار می گیرند.

در غیر این صورت و عدم تحقق شرایط بالا این جرم محقق نخواهند شد.

با توجه به ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی اگر سکونت زوجه با زوج در يک خانه باعث ایجاد خوف ضرر بدنی يا مالی يا عرضی برای زوجه باشد زن از لحاظ قانونی این اختیار را دارد که مسكنی به اختیار و به شکل مجزا و تنها در اختيار بگیرد و در صورت باقی ماندن ترس از ضرر احتمالی برای زوجه دادگاه حكم بازگشت به منزل زوج را صادر نخواهد کرد و تا زمانی كه زوجه در بازگشتن به منزل مزبور معذور است پرداخت و تادیه نفقه برعهده زوج خواهد بود.

ماده ۱۱۹۶ قانون مدنی در روابط بين اقارب فقط اقارب نسبی در خط عمودی چه از لحاظ صعودی آن و چه نزولی آن ملزم به پرداخت نفقه می داند. در اینجا منظور از خط عمودی رابطه ی منفق است با پدر و پدربزرگ و مادربزرگ و هر چه که این نسبت بالاتر برود و همچنین رابطه وی با پسر و فرزندانش و به همین شکل فرزندان آنها به هر طبقه ای که این رابطه پایین تر برود. اما درباره برادر و خواهر و فرزندان آنها وظیفه ای به پرداخت نفقه به آنها نیست و وظیفه‌ای در این خصوص بر اشخاص وجود ندارد.

البته با توجه به ماده ۱۱۹۷ قانون مدنی كسی مستحق دریافت نفقه است كه فقیر بوده و نتواند به وسيله اشتغال به شغلی وسایل معيشتی زندگی خود را فراهم سازد.

مطابق ماده ۱۱۹۸ قانون مدنی كسی ملزم به انفاق است كه متمكن از پرداخت آن باشد. یعنی اینکه با پرداخت نفقه خود در وضعیت معيشت خود دچار تنگنا نگردد.

اما در بند ۳ ماده ۴۸ قانون حمایت از خانواده درباره محدودیت سنی پرداخت نفقه فرزندان آمده است که فرزندان دختر در صورت نداشتن شغل یا شوهر و فرزندان پسر تا سن بیست سالگی و بعد از آن فقط در صورتی که نیازمند باشند یا اشتغال به تحصیلات دانشگاهی داشته باشند حسب مورد از کمک هزینه اولاد، بیمه و مستمری بازماندگان یا حقوق وظیفه والدین خود برخوردار خواهند بود.

این نکته را نیز باید افزود که حق حبس مانع استحقاق نفقه به زوجه نخواهد شد.

جرم ترک انفاق، از جرایم مادی صرف است و نیازی به وجود عنصر روانی از عناصر محققه جرم در کنار عنصر مادی آن برای تحقق آن نیست. بنابراین اگر شخصی به صرف عدم پرداخت نفقه اشخاص واجب النفقه خود با احراز شرایط محققه جرم مذکور در بالا مبادرت کند، این جرم محقق خواهد شد.

فرآیند رسیدگی

در مرحله ی اول شکایت کیفری زوج باید برای پاسخ و توضیحاتی مبنی بر دلایل اظهار وی به دادسرا خود را در آن مکان حاضر کند. بعد از گذشت مدت زمان معین و قانونی آن حکم جلب وی صادر خواهد شد.

طبق ماده ۱۹۹ قانون آیین دادرسی کیفری، دادگاه صالح به رسیدگی در مورد جرایم، دادگاه محل وقوع جرم است. زوجه بعد از طرح دادخواست مبنی بر ترک پرداخت نفقه توسط زوج می تواند با ارائه مدارکی و ابراز قراینی و دعوت از شاهدانی و اطلاع آنان از زندگی این زوج مبنی بر تمکین داشتن زوجه در منزل شوهر و توانایی مالی زوج بر پرداخت نفقه و امتناع وی از این کار و... این ادله را به دادگاه برای صدور رای به نفع خود اقدام کند.

beb49d01-d897-4308-8256-ad741bc1866c
170fe228-be59-4243-ace3-ecbb4114b5bb
ebde434e-ad11-4580-9f86-fe54ba224900
7fae29ec-a607-4834-a1c4-fe2cf2e513b4

مراحل اقدام

امروزه اقامه و طرح دادخواست به شکل الکترونیکی در سامانه ثنا انجام میشود. در صورت استفاده از وکیل او میتواند از این طریق اقدام به ثبت دادخواست نماید و بعد از این مرحله باید برای تعیین دادگاه و ادامه این فرآیند به دفاتر خدمات قضایی مراجعه کرد.

برای اقامه دعوای جرایم ترک انفاق می توانید از مشاوره حقوقی موسسه حقوقی عدل جویان با استفاده از وکلای جوان و نخبه بهره بگیرید.

موسسه ی حقوقی عدل جویان آمادگی پذیرش وکالت و ارائه مشاوره در زمینه دعاوی کیفری و خانواده را به شما متقاضیان محترم را با افتخار دارد.

بازگشت به صفحه اصلی
گروه وکلای عدل جویان
آدرس: تهران، آریاشهر، بین فلکه اول و دوم صادقیه، ابتدای شهدای صادقیه جنوبی، جنب رستوران پاییز، پلاک ۴۱، طبقه ۴
تلفن تماس: ۰۲۱۴۴۳۸۶۵۸۱
قبول پرونده های قضایی، حقوقی و کیفری توسط وکلای متخصص
مشاوره حقوقی تلفنی، حضوری و آنلاین
تنظیم لایحه و دادخواست
www.adljooyan.com
44386581
ورود اعضاء