صفحه اصلی مقاله ها حق کسب و پیشه
حق کسب و پیشه

حق کسب و پیشه

حق کسب و پیشه و تجارت از جمله حقوق قانونی است و به افرادی که مدت زمانی را در محل تجارتی و کسب و کار ، فعالیت تجارتی و معین داشته باشند، تعلق می گیرد. مطالبه حق کسب و پیشه و تجارت براساس موقعیت محل کسب و نوع فعالیت تعیین می شود. مستاجر در زمان تخلیه ملک کاری، می تواند با توجه به میزان فعالیت تجاری و اعتباری که به جهت آن کسب و کار به دست آورده ، می تواند آن را مطالبه کند .

قانون گذار در این خصوص ازمستاجر بابت اعتبار کسب و کار وی مورد حمایت قرار داده و موجر متعهد به پرداخت کامل حق کسب و پیشه و تجارت به مستاجر می باشد و نمی تواند پرداخت آن را موجل کند.

به طور کلی حق کسب و پیشه و تجارت و سرقفلی بعد از انعقاد قرارداد اجاره به وجود می آید. حق سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت در قانون روابط موجر و مستأجر مطرح شده ، با این وجود در برخی قوانین نیز پیش بینی شده است. اگر دولت بخواهد محل تجاری و کسب و کار کسی را برای امور فوق تملک کند، باید سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت بدهد، در نتیجه نیازی نیست در این مورد رابطه استیجاری وجود داشته باشد.

حق کسب و پیشه و تجارت دارای ۲ نوع است: حق کسب و پیشه موضوع قانون روابط موجر و مستأجر که اختصاص به مستأجر دارد و حق کسب و پیشه موضوع تبصره ۳ ماده ۵ لایحه قانونی نحوه خرید و تملیک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی، عمرانی و نظامی. در تبصره مزبور، کلمه اشخاص آورده شده که اعم ازمستاجر و مالک است و از این لحاظ با حق کسب و پیشه مذکور در قانون روابط موجر و مستأجر متفاوت است.

حق سرقفلی ذاتاً قابل اسقاط، توقیف، ضبط و حتی ضمان است؛ اما در مورد حق کسب و پیشه این موارد مصداق ندارد. سرقفلی به مالک پرداخت می­ شود نه به مستأجر اول و همچنین شهرت تجاری و رونق کسبی و اعتبار صنفی خلاف حق کسب و پیشه در سرقفلی تأثیری ندارد و مالک می­ تواند سرقفلی را نگیرد و ملک خود را اجاره دهد؛ ولی نمی­ تواند بعداً از مستأجر سرقفلی مطالبه کند که این موارد در حق کسب و پیشه و تجارت مطرح نیست.

بنابراین در مورد دفاتر مهندسی، وکالت، پزشکی و سایر تخصصان علمی چون تجاری نیستند، حق کسب و پیشه برایشان وجود ندارد و حقی برای مستاجر و متصرف آن ایجاد نخواهد کرد.

مطالبه ی حق کسب و پیشه با انقضای مدت اجاره و یا زمانی که مستاجر اقدام به همان کسب و کار نمی کند و هنگام تخلیه ی ملک ، قالب مطالبه است .

بنابراین بانک ها به عملیات تجاری مانند گشایش اعتبار، افتتاح حساب، عملیات برواتی و موسساتی که نظیر بانک کار می کنند کارشناسان تجاری محسوب می شوند بنابراین حق دارند حق کسب و پیشه را مطالبه کنند .

در مورد داروخانه باید قائل به تفکیک شد؛ اگر داروخانه در داخل بیمارستان باشد و فروش داروخانه درانحصار بیمارستان باشد، خارج از حقوق کسب و پیشه است.

اما در صورتی که خارج از بیمارستان باشد یا وجود سایر شرایط قانون موجر و مستاجر سال 1356 این امکان وجود دارد.

دفاتر و اتحادیه های صنفی که محل انجام امور اداری اصناف است محل کسب و پیشه به حساب نمی آیند.

اگر انبار به منظور نگهداری وسایل و لوازم اضافی کسب و پیشه یا انبار تجاری اجاره شود، مشمول مقررات حاکم براماکن کسب و پیشه است ولی اگر به منظور نگهداری وسایل اضافی محل مسکونی باشد،تابع مقررات موجر و مستاجر قانون مدنی است و کسب و پیشه به آن تعلق نمی گیرد .

حق سر قفلی و حق کسب و پیشه دارای تفاوت هایی هستند:

حق سرقفلی به موجب ماده ۶ قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال۱۳۷۶؛ مال یا مبلغی است که مستأجر در ابتدای انعقاد قرار داد اجاره به موجر می دهد و با پرداخت این مبلغ استحقاق دریافت معادل عادلانه آن را در زمان تخلیه پیدا می­ کند ولی حق کسب و پیشه و تجارت عبارت است از آن کسب شهرت و رونقی است که در ملک به واسطه اقدام مستأجر به وجود آمده است؛ چه مستأجر مال یا وجهی به موجر داده یا نداده باشد.

حق سرقفلی قطعی است و به محض پرداخت مبلغ یا مال از سوی مستأجر به موجر به وجود می­ آید اما حق کسب و پیشه و تجارت تدریجا حاصل می­ شود و ممکن است اصلاً این حق به وجود نیاید.

مقدار حق سرقفلی قابل محاسبه است؛ ولی میزان و مقدار حق کسب و پیشه مشخص نیست .

حق سرقفلی برخلاف حق کسب و پیشه قابل اسقاط ، توقیف و واگذاری و انتقال به غیر است. ( د رمورد انتقال باید گفت در صورتی که به موجب درخواست تجویز انتقال منافع و صدور حکم در این خصوص و یا تفویض انتقال به غیرباشد، قابلیت انتقال برای حق کسب و پیشه وجود دارد.)

حق سرقفلی قابلیت ضمان را دارد در صورتی که در حق کسب و پیشه چنین نیست.

حق سرقفلی با تخلف ساقط است اما حق کسب و پیشه به صرف تخلف ساقط نمی شود.

به حکم قانون سرقفلی فقط مختص ملک تجاری تلقی شده است . اگر طرفین در اجاره تصریح کنند که محل اجاره تجاری نیست و برای کار اجاره داده شده و مبلغی که به عنوان اجاره در نظر گرفته شده وصف سرقفلی رانداشته باشد ، اصل استرداد محل هم پایان مدت قرارداد خواهد بود واگر برای مستاجر اول هم حق انتقال به غیر قائل شده باشد، او نمی­ تواند از مستاجر دوم چیزی بابت واگذاری حق خود از او بگیرد و اگر وجهی هم گرفته شود قابل استرداد است.

برای مطالبه حق کسب و پیشه خود ، از وکلای متخصص در این امر بهره مند شوید.

تاریخ: 1397/10/04
بازگشت به مقاله ها
گروه وکلای عدل جویان
آدرس: تهران، آریاشهر، بین فلکه اول و دوم صادقیه، ابتدای شهدای صادقیه جنوبی، جنب رستوران پاییز، پلاک ۴۱، طبقه ۴
تلفن تماس: ۰۲۱۴۴۳۸۶۵۸۱
قبول پرونده های قضایی، حقوقی و کیفری توسط وکلای متخصص
مشاوره حقوقی تلفنی، حضوری و آنلاین
تنظیم لایحه و دادخواست
www.adljooyan.com
44386581
ورود اعضاء

خدمات

دادسرا ها

دفاتر اسناد رسمی

دفاتر خدمات قضائی

وکیل متخصص مواد مخدر
وکیل متخصص امور بانکی
وکیل متخصص جرایم رایانه ای
وکیل متخصص مدیریت مجتمع ساختمانی
وکیل متخصص مطالبه ارز
وکیل متخصص الزام به فک رهن
موسسه حقوقی
وکیل متخصص پیش فروش آپارتمان
وکیل متخصص در امور مالیاتی
وکیل متخصص کاهش سرمایه
وکیل تسخیری
وکیل معاضدتی
وکیل متخصص الزام به تکمیل ساختمان
وکیل متخصص ثبت شرکت
وکیل متخصص بیمه فوت
وکیل متخصص بیمه
وکیل متخصص الزام به اخذ پایان کار
وکیل متخصص صندوق خسارت بدنی
وکیل متخصص اخذ مطالبات کارگران
وکیل متخصص افزایش سرمایه
وکیل متخصص تنظیم صورتجلسه
وکیل متخصص املاک
وکیل متخصص تغییرنام
وکیل متخصص حکم رشد
وکیل متخصص حکم حجر
وکیل متخصص نصب قیم
وکیل متخصص موت فرضی
وکیل متخصص مهروموم ترکه
وکیل متخصص تقسیم ترکه
وکیل متخصص انحصار وراثت
وکیل متخصص امورحسبی
وکیل متخصص تغییر جنسیت
وکیل متخصص حضانت
وکیل متخصص استرداد جهیزیه
وکیل متخصص طلاق از طرف زوجه
وکیل متخصص طلاق توافقی
وکیل متخصص نفقه
وکیل متخصص مطالبه مهریه
وکیل متخصص خانواده
وکیل متخصص الزام به تنظیم سندرسمی
وکیل متخصص الزام به انجام تعهدات
وکیل متخصص استرداد چک
وکیل متخصص وصول مطالبات
وکیل متخصص مطالبه ثمن معامله
وکیل متخصص سفته
وکیل متخصص حقوقی
وکیل متخصص سرقت
وکیل متخصص مطالبه چک
وکیل متخصص جعل
وکیل متخصص فروش مال غیر
وکیل متخصص کیفری
وکیل متخصص استفاده از سند مجعول
وکیل متخصص کلاهبرداری
وکیل متخصص قتل
دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۲ فجر
02612555533
دادسرای ناحیه ۳۲ (راهور)
02166436029
حوزه دادستانی عمومی و انقلاب تهران
02135051111
دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۶ فردیس
02616642223
دادسرای ناحیه ۳۱ (جرایم رایانه ای)
02177512034
دادسرای عمومی و انقلاب شهریار
02165312949
دادسرای عمومی و انقلاب هشتگرد
۴۴۲۲۳۰۹۹۴
دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۳ شهید بهشتی
02612702741
دادسرای امنیت
02122432667
دادسرای مستقر در مجتمع قضایی عدالت
02122727470
دادسرای ناحیه ۲۵ (امور سرپرستی)
02188820086
دادسرای عمومی و انقلاب كرج
32544000
دادسرای عمومی و انقلاب ورامین
02136264000
دادسرای ناحیه ۲۶ بومهن
02176229966
دادسرای ناحیه ۲۳ (امور نیابت)
02166722561
دادسرای عمومی و انقلاب پاكدشت
02136020820
دادسرای عمومی و انقلاب دماوند
0215223181
دادسرای عمومی و انقلاب اسلامشهر
02282362335
دادسرای ناحیه ۱۰ هاشمی
02166420443
دادسرای ناحیه ۲۷ (امور جنایی)
02166640620
دادسرای ناحیه ۷ (امور مربوط به شهرداریها)
02186121693
دادسرای عمومی و انقلاب رباط كریم
02156422030
دادسرای ناحیه ۱۱ ولی عصر
02155375750
دادسرای ناحيه ۱ شميران
02122007379
دادسرای ناحیه ۱۴ شهید محلاتی
02133800836
دادسرای ناحیه ۲۱ (ویژه ارشاد)
02188739581
معاونت اجرايی دادسرا
02133902073
دادسرای ناحیه ۹ فرودگاه
02166886900
دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۴ (ویژه اطفال و تصادفات)
02612710498
اداره کل اجرا اسناد رسمی تهران
02188776049
دفتر اسناد رسمی ۲۱۴ تهران
02177865385
دفتر اسناد رسمی ۲۰۳ تهران
02188421042
دفتر اسناد رسمی ۱۲۸ تهران
02188975788
دفتر اسناد رسمی ۱۰۲ تهران
02188906415
دفتر اسناد رسمی ۳۶ تهران
02177581921
دفتر اسناد رسمی ۳۳ تهران
02122712515
دفتر اسناد رسمی ۲۰۱ تهران
02188763644
دفتر اسناد رسمی ۱۰۳ تهران
02166948167
دفتر اسناد رسمی ۹۹ تهران
02188775142
دفتر اسناد رسمی ۱۲۹ تهران
02133734179
دفتر اسناد رسمی ۱۰۴ تهران
02122046388
دفتر اسناد رسمی ۵۷ تهران
0212294244
دفتر اسناد رسمی ۶۳ تهران
02133119127
دفتر اسناد رسمی ۱۴۵ تهران
02188824157
دفتر اسناد رسمی ۱۷۱ تهران
02133562716
دفتر اسناد رسمی ۴۳ تهران
02122060933
دفتر اسناد رسمی ۴۴ تهران
02188888773
دفتر اسناد رسمی ۲۱۵ تهران
02133705215
دفتر اسناد رسمی ۱۴۳ تهران
02188841
دفتر اسناد رسمی ۱۹۸ تهران
02144210287
دفتر اسناد رسمی ۳۷ تهران
02122544915
دفتر اسناد رسمی ۸۳ تهران
02188684950
دفتر اسناد رسمی ۱۸۶ تهران
02144044118
دفتر اسناد رسمی ۱۲۳ تهران
02136616030
دفتر اسناد رسمی ۷۳ تهران
021-55776453
دفتر اسناد رسمی ۱۹۶ تهران
02133955732
دفتر اسناد رسمی ۱۰۹ تهران
02122854498
دفتر اسناد رسمی ۷۰ تهران
021-88785543
دفتر اسناد رسمی ۲۰۸ تهران
02122594761
دفتر اسناد رسمی ۲۱۱ تهران
02188325785
دفتر اسناد رسمی ۱۴۴ تهران
02188711253
مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه
02163972033
مصطفی میرچی
02122367953
صادق آیت الهی
02133132949
شهرام بادسار
02188480573
فریدون شریفی مقدم
02166926246
۴۵ متری زرند-روبروی درمانگاه مشیری
02166698779
غلامعلی بازیاری سروستانی
02177581921
ساختمان گلزار-طبقه دوم
02144051137
خسرو عباس داکانی
02188686988
ایرج مهرانیان
02155783428
علی قاسم زاده مقدم
02166648243
مرجان سهرابی
02126317850
مصطفی جلیلی
02166943636
بهروز میرزایی
02188736559
مسعود ماهوتچیان
02188510043
حسن آرامی
02188775142
سید محمد طباطبایی
02144139330
حسن روحانی نیا
02166568143
مجتبی رضایی
02133197272
امیر حسین وحیدی
02122068764
سیامک علوی
02177457192
بـزرگراه شهید باقری-نبش ۱۹۸ غربی
02177705583
منصور درخشنده
02144098093
حمید هاشم بیگی
02177503333
غلام رضا جوزقی
02188722336
رامین علیزاده ثابت
02122773570
محمود تلخابلو
02122851044
علیرضا ایمانی پیرآغاج
02133348713
سلوه حمید
02188058146
امیرهوشنگ ایل بیگی
02122730416
سید مجید چاووشی
02144241824
محمد رضا دشتی اردکانی
02177861413
محمد عظیمیان
02188727705
علیرضا کاغذچی
02177645342
میدان الغدیر - خیابان شهرک شهدا
02144362290
مسعود امیری
02144059098
جنت آباد جنوبی-نبش کوچه چهارم
02144494112
علیرضا سلیمی نائینی
02188884417
محمود جمشيدوند
02186031621
داود شجاعی
02155512923
حسین زرین کفش
02177702682
سعیده امیری
02122241535
حامد مظاهری
02144190448
بهمن رازانی
02188580503
محمد باقر بارعی
02188931234
غلامحسین مقدم دیزج هریک
02166221011
سیاوش سیف کلاله آقا محمدی
02177268698