صفحه اصلی مقاله ها مشاوره حقوقی اثبات حریم املاک
مشاوره حقوقی اثبات حریم املاک

مشاوره حقوقی اثبات حریم املاک

هر آنچه در مشاوره حقوقی اثبات حریم املاک نیازمندیم بدانیم؟

در خصوص مشاوره حقوقی اثبات مالکیت در ابتدا لازم است اصطلاحات حقوقی تعریف و مورد بررسی قرار گیرد

- اثبات چیست؟

اثبات در لغت به معنای ثابت کردن و تصدیق کردن می باشد.

- حریم چیست؟

حریم در لغت به معنای گرداگرد و پیرامون هر مکان یا چیزی را حریم گویند.

در قانون مدنی به موجب ماده ۱۳۶ قانون مدنی حریم به مقداری از اراضی اطراف ملک و قنات و نهر و امثال آن گویند که برای کمال انتفاع بهره برداری از آن برای مالک حریم ملک ضرورت دارد.

هدف ایجاد حریم

در جهت بهره برداری کامل تر مالک از ملک خود مالکان این حق و اختیار را دارند که زمین اطراف به خود به مالکیت و در پی آن بهره برداری و تصرف دیگری منجر نشود در صورت غیر این صورت حداقل از بهره برداری بیشتر یا طولانی مدت توسط افراد غیر در آن حریم اقدام به جلوگیری از آن کنند یا اقلا تصرفی در آن نشود که انتفاع از ملک را سخت یا نا میسر سازد.

این مقدار از زمین را در اصطلاح حریم و حقی را که مالک در آن دارد را حق حریم گویند. دلیل اصلی در پیش بینی حق حریم املاک در قانون مدنی ممانعت از بروز تضرر توسط افراد غیر در املاک مالکین و صاحبان آن است که در جهت تحقق این اصل گاه موجبات این موضوع فراهم می شود که دیگران از تملک حریم ممنوع شوند. اما در اصل این است که تصرفات در حریم موجب ایجاد تضرر برای مالک ملک و دارنده حق حریم ایجاد نشود و درغالب موارد الزامی وجود ندارد که دیگران را به کل از تصرف در آن زمین های مذکور ممنوع التصرف بشوند.

هویت اصلی حق حریم

با توجه به ماده ۱۳۹ قانون مدنی در بیان ماهیت حریم مقرر داشته شده است که حریم املاک در حکم ملک صاحب حریم است و تملک و تصرف در آن که در تنافی باشد با آنچه مقصود بهره برداری از حریم ملک است بدون اجازه تصرف در آن از طرف مالک مجاز نیست. با این احتساب و طبق مفاد ماده ۱۳۹ قانون مدنی هیچ کس این حق و اختیار را ندارد که در حریم چشمه و قنات دیگری حفاری کند. اما با این حال تصرفات غیر که موجب تضرر دارنده حق حریم نشود صحیح است.

این موضوع که حق حریم که باعث ممانعت از تملک دیگران در حریم دارنده حق می شود بسیار شباهت به حق مالکیت و آثار متبوع آن دارد. اما در هر حال چون این حق به تبع و تابعیت و به لحاظ مالکیت صاحب آن حق در ملک دیگری ایجاد شده باید آن را نوعی حق ارتفاق خاص و محصولی از آثار مالکیت دانست که مالک بر اراضی مباح و یا موات پیدا می کند و خود را محق می بیند.

مطابق قواعد حقوقی حق حریم ویژه اموال غیر منقول و زمین و البته از نوع موات آن ها می باشد و بر زمینی که آباد است هیچگونه حقی بدون رضا و اذن مالک آن در جهت بهره داری و تصرف و داشتن حق حریم در آن ها ایجاد نمی شود.

به عنوان مثال اگر کسی چاه آبی در زمین موات حفر کند هیچ کس حق ندارد در حریم آن تصرفی کند که موجب نقصان چاه شود. ولی اگر همین چاه در محلی کنده شود که زمین های اطراف آن ملک اشخاص است برای انتفاع کامل از آن هیچ حریمی ایجاد نخواهد شد: به عبارتی دیگر مالکان املاک مجاور به عنوان مثال این حق را دارند که در ملک خود قنات و چاه حفر کنند و صاحب چاه حق ندارد به این استناد که او از پیش اقدام به حفر آن کرده است از تصرفات دیگران جلوگیری کند.

لازم به ذکر است که در قانون قنوات مصوب سال ۱۳۰۹ و توزیع عادلانه آب و آیین نامه مربوط به بستر و حریم رودخانه ها، انهار، مسیلها، مردابها، برکه های طبیعی و شبکه های آبرسانی، آبیاری و زهکشی که در واقع قانون مدنی را در باب حریم تکمیل کرده است مقرراتی تنظیم شده است که حریم را در اراضی دایر و فعال را نیز به طور ضمنی پیش بینی کرده است.

مقدار و میزان حریم

مقدار حریم بر حسب موقعیت طبیعی زمین و به حکم عرف منطقه مورد نظر و مقتضیات آن محل معین می‌شود ولی قانونگذار از نظر اهمیتی که حریم چاه و چشمه و قنات دارد که به تفصیل در مواد ۱۳۷ و ۱۳۸ قانون مدنی مقدار آن را به تفصیل تعیین کرده است.

نکته قابل توجه در بحث تصرفات غیر قانونی در حریم املاک و اثبات تصرفات ناروا این است که تصرف غیرقانونی موجب تضرر به دارنده حق حریم بشود چرا که در غیر این صورت تصرفات در حریم آن ملک مجاز خواهد بود. دیوان عالی کشور را در فواصل و حدود معین و مذکور در مواد ۱۳۷ و ۱۳۸ قانون مدنی را مطلقا ممنوع کرده و ادعای خلاف آن را مسموع ندانسته است. البته انتقاداتی نیز بر این نظر وارد شده است چرا که می‌ تواند حتی در حریم نیز تصرفاتی را داشت که با توجه به اصل ایجاد تصرف متضررانه که در ماده ۱۳۹ ذکر شده است موجب هیچ گونه ضرر و زیان نشود. با این حال معیار اصلی برای تعیین تصرف غیر قانونی در حریم را می توان وجود اماره قانونی ایجاد ضرر برای دارنده حق حریم را در مراجع قضایی بدانیم.

به طور خلاصه می توان به چندین نکته قابل توجه در طرح دعوای اثبات حریم املاک اشاره داشت:

۱- حریم در حکم ملک صاحب حریم است و تصرف باید در آن محدوده واقع شده باشد و آن تصرف در تنافی با آنچه مقصود از بهره برداری از حریم است باشد.

۲- این تصرف بدون اذن و رضایت از طرف مالک یا نماینده قانونی او باشد.

۳- تصرفات مذکور در حریم ملک موجب ایجاد تضرر برای دارنده حق حریم شده باشد.

26fbb039-3472-4f76-aed5-b30ecb27842a
f9951c04-c700-4b88-b369-708a3ab32dd7

روند رسیدگی و مراحل اقدام

برای رسیدگی به این گونه دعاوی در دادگاه‌ها نیاز به اظهار نظر کارشناسان رسمی دادگستری در حوزه های ثبتی با استفاده از ابزارآلاتی چون عکس های هوایی و پلاک های ثبتی برای اظهار نظر و تعیین میزان حریم املاک و تعیین معیار مناسب برای تشخیص حریم است که مقاطع و ارائه دهنده نظر نهایی در این موارد می باشد و رای صادره در این موارد با استفاده از این نظرات مستند خواهند بود.

مراجع صلاحیتدار برای رسیدگی به این گونه دعاوی دادگاه‌هایی خواهند بود که این اموال غیرمنقول مذکور در آن حوزه های قضایی واقع شده باشند و قابلیت درخواست تشکیل تجدید نظر در دادگاه عالی استان را خواهند داشت.

امروزه اقامه و طرح دادخواست به شکل الکترونیکی در سامانه ثنا انجام میشود. در صورت استفاده از وکیل او میتواند از این طریق اقدام به ثبت دادخواست نماید و بعد از این مرحله باید برای تعیین دادگاه و ادامه این فرآیند به دفاتر خدمات قضایی مراجعه کرد.

برای اقامه دعوای اثبات حریم املاک می توانید از مشاوره حقوقی موسسه حقوقی عدل جویان با استفاده از وکلای جوان و خبره بهره بگیرید.

موسسه ی حقوقی عدل جویان آمادگی پذیرش وکالت و ارائه مشاوره در زمینه دعاوی ملکی به شما متقاضیان محترم را با افتخار دارند.

تاریخ: 1397/06/17
بازگشت به مقاله ها
گروه وکلای عدل جویان
آدرس: تهران، آریاشهر، بین فلکه اول و دوم صادقیه، ابتدای شهدای صادقیه جنوبی، جنب رستوران پاییز، پلاک ۴۱، طبقه ۴
تلفن تماس: ۰۲۱۴۴۳۸۶۵۸۱
قبول پرونده های قضایی، حقوقی و کیفری توسط وکلای متخصص
مشاوره حقوقی تلفنی، حضوری و آنلاین
تنظیم لایحه و دادخواست
www.adljooyan.com
44386581
ورود اعضاء

خدمات

دادسرا ها

دفاتر اسناد رسمی

دفاتر خدمات قضائی

دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۲ فجر
02612555533
دادسرای ناحیه ۳۲ (راهور)
02166436029
حوزه دادستانی عمومی و انقلاب تهران
02135051111
دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۶ فردیس
02616642223
دادسرای ناحیه ۳۱ (جرایم رایانه ای)
02177512034
دادسرای عمومی و انقلاب شهریار
02165312949
دادسرای عمومی و انقلاب هشتگرد
۴۴۲۲۳۰۹۹۴
دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۳ شهید بهشتی
02612702741
دادسرای امنیت
02122432667
دادسرای مستقر در مجتمع قضایی عدالت
02122727470
دادسرای ناحیه ۲۵ (امور سرپرستی)
02188820086
دادسرای عمومی و انقلاب كرج
32544000
دادسرای عمومی و انقلاب ورامین
02136264000
دادسرای ناحیه ۲۶ بومهن
02176229966
دادسرای ناحیه ۲۳ (امور نیابت)
02166722561
دادسرای عمومی و انقلاب پاكدشت
02136020820
دادسرای عمومی و انقلاب دماوند
0215223181
دادسرای عمومی و انقلاب اسلامشهر
02282362335
دادسرای ناحیه ۱۰ هاشمی
02166420443
دادسرای ناحیه ۲۷ (امور جنایی)
02166640620
دادسرای ناحیه ۷ (امور مربوط به شهرداریها)
02186121693
دادسرای عمومی و انقلاب رباط كریم
02156422030
دادسرای ناحیه ۱۱ ولی عصر
02155375750
دادسرای ناحيه ۱ شميران
02122007379
دادسرای ناحیه ۱۴ شهید محلاتی
02133800836
دادسرای ناحیه ۲۱ (ویژه ارشاد)
02188739581
معاونت اجرايی دادسرا
02133902073
دادسرای ناحیه ۹ فرودگاه
02166886900
دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۴ (ویژه اطفال و تصادفات)
02612710498
اداره کل اجرا اسناد رسمی تهران
02188776049
دفتر اسناد رسمی ۲۱۴ تهران
02177865385
دفتر اسناد رسمی ۲۰۳ تهران
02188421042
دفتر اسناد رسمی ۱۲۸ تهران
02188975788
دفتر اسناد رسمی ۱۰۲ تهران
02188906415
دفتر اسناد رسمی ۳۶ تهران
02177581921
دفتر اسناد رسمی ۳۳ تهران
02122712515
دفتر اسناد رسمی ۲۰۱ تهران
02188763644
دفتر اسناد رسمی ۱۰۳ تهران
02166948167
دفتر اسناد رسمی ۹۹ تهران
02188775142
دفتر اسناد رسمی ۱۲۹ تهران
02133734179
دفتر اسناد رسمی ۱۰۴ تهران
02122046388
دفتر اسناد رسمی ۵۷ تهران
0212294244
دفتر اسناد رسمی ۶۳ تهران
02133119127
دفتر اسناد رسمی ۱۴۵ تهران
02188824157
دفتر اسناد رسمی ۱۷۱ تهران
02133562716
دفتر اسناد رسمی ۴۳ تهران
02122060933
دفتر اسناد رسمی ۴۴ تهران
02188888773
دفتر اسناد رسمی ۲۱۵ تهران
02133705215
دفتر اسناد رسمی ۱۴۳ تهران
02188841
دفتر اسناد رسمی ۱۹۸ تهران
02144210287
دفتر اسناد رسمی ۳۷ تهران
02122544915
دفتر اسناد رسمی ۸۳ تهران
02188684950
دفتر اسناد رسمی ۱۸۶ تهران
02144044118
دفتر اسناد رسمی ۱۲۳ تهران
02136616030
دفتر اسناد رسمی ۷۳ تهران
021-55776453
دفتر اسناد رسمی ۱۹۶ تهران
02133955732
دفتر اسناد رسمی ۱۰۹ تهران
02122854498
دفتر اسناد رسمی ۷۰ تهران
021-88785543
دفتر اسناد رسمی ۲۰۸ تهران
02122594761
دفتر اسناد رسمی ۲۱۱ تهران
02188325785
دفتر اسناد رسمی ۱۴۴ تهران
02188711253
مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه
02163972033
مصطفی میرچی
02122367953
صادق آیت الهی
02133132949
شهرام بادسار
02188480573
فریدون شریفی مقدم
02166926246
۴۵ متری زرند-روبروی درمانگاه مشیری
02166698779
غلامعلی بازیاری سروستانی
02177581921
ساختمان گلزار-طبقه دوم
02144051137
خسرو عباس داکانی
02188686988
ایرج مهرانیان
02155783428
علی قاسم زاده مقدم
02166648243
مرجان سهرابی
02126317850
مصطفی جلیلی
02166943636
بهروز میرزایی
02188736559
مسعود ماهوتچیان
02188510043
حسن آرامی
02188775142
سید محمد طباطبایی
02144139330
حسن روحانی نیا
02166568143
مجتبی رضایی
02133197272
امیر حسین وحیدی
02122068764
سیامک علوی
02177457192
بـزرگراه شهید باقری-نبش ۱۹۸ غربی
02177705583
منصور درخشنده
02144098093
حمید هاشم بیگی
02177503333
غلام رضا جوزقی
02188722336
رامین علیزاده ثابت
02122773570
محمود تلخابلو
02122851044
علیرضا ایمانی پیرآغاج
02133348713
سلوه حمید
02188058146
امیرهوشنگ ایل بیگی
02122730416
سید مجید چاووشی
02144241824
محمد رضا دشتی اردکانی
02177861413
محمد عظیمیان
02188727705
علیرضا کاغذچی
02177645342
میدان الغدیر - خیابان شهرک شهدا
02144362290
مسعود امیری
02144059098
جنت آباد جنوبی-نبش کوچه چهارم
02144494112
علیرضا سلیمی نائینی
02188884417
محمود جمشيدوند
02186031621
داود شجاعی
02155512923
حسین زرین کفش
02177702682
سعیده امیری
02122241535
حامد مظاهری
02144190448
بهمن رازانی
02188580503
محمد باقر بارعی
02188931234
غلامحسین مقدم دیزج هریک
02166221011
سیاوش سیف کلاله آقا محمدی
02177268698